Giới thiệu
Thừa kế là một trong những quyền dân sự cơ bản, đảm bảo việc chuyển giao tài sản hợp pháp của cá nhân sau khi qua đời cho người thân hoặc đối tượng được chỉ định.
Trong năm 2025, nhiều người quan tâm và đặt câu hỏi:“Luật thừa kế mới nhất đang áp dụng là luật nào?”
Câu trả lời là: Chưa có Luật Thừa kế riêng biệt năm 2025. Các quy định về thừa kế hiện nay vẫn đang được điều chỉnh bởi Bộ luật Dân sự năm 2015, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017 và vẫn đang được áp dụng đến nay
Cơ sở pháp lý điều chỉnh thừa kế năm 2025
Các quy định về thừa kế hiện hành nằm trong Phần Thứ Năm – Thừa kế (từ Điều 609 đến Điều 661) của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Bộ luật này quy định chi tiết quyền thừa kế, người thừa kế, di chúc, thời hiệu và các trường hợp không được hưởng di sản.
Cụ thể gồm các chương sau:
-
Chương XXI: Quy định chung về thừa kế
-
Chương XXII: Thừa kế theo di chúc
-
Chương XXIII: Thừa kế theo pháp luật
-
Chương XXIV: Thanh toán và phân chia di sản
Điểm đáng chú ý: Đến năm 2025, chưa có sửa đổi nào toàn diện thay thế các điều khoản này, chỉ có một số nghị định và thông tư hướng dẫn bổ sung, đặc biệt liên quan đến thừa kế đất đai, di chúc điện tử, và hồ sơ khai nhận di sản.
Những nội dung chính trong quy định thừa kế của Bộ luật Dân sự 2015
Quyền thừa kế
Theo Điều 609 BLDS 2015, mỗi cá nhân có quyền:
-
Lập di chúc để định đoạt tài sản của mình;
-
Để lại di sản cho người khác theo pháp luật hoặc theo di chúc;
-
Hưởng di sản được thừa kế.
Bình đẳng trong quyền thừa kế: Mọi cá nhân, không phân biệt giới tính, tôn giáo, độ tuổi, đều có quyền thừa kế như nhau.
Hình thức thừa kế
Bộ luật Dân sự quy định hai hình thức thừa kế chính:
Thừa kế theo di chúc
Người để lại tài sản lập di chúc (bằng văn bản có công chứng, hoặc viết tay, hoặc di chúc miệng trong trường hợp khẩn cấp).
Di chúc hợp pháp cần đáp ứng các điều kiện về năng lực hành vi, nội dung rõ ràng và tự nguyện.
Thừa kế theo pháp luật
Áp dụng khi:
-
Không có di chúc;
-
Di chúc vô hiệu;
-
Người được chỉ định trong di chúc không đủ điều kiện hưởng.
Hàng thừa kế
Theo Điều 651 BLDS 2015, người thừa kế được chia thành 3 hàng:
-
Hàng thứ nhất: Vợ, chồng, cha mẹ, con ruột, con nuôi.
-
Hàng thứ hai: Ông bà, anh chị em ruột, cháu ruột.
-
Hàng thứ ba: Cụ, bác, chú, cô, cậu, cháu họ…
Người ở hàng sau chỉ được hưởng khi không còn ai ở hàng trước.
Nguyên tắc: Người cùng hàng hưởng phần bằng nhau.
Thời hiệu thừa kế
-
Bất động sản: 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
-
Động sản: 10 năm.
Sau thời hạn này, người có quyền thừa kế mất quyền khởi kiện chia di sản, trừ trường hợp đặc biệt
Các trường hợp không được hưởng di sản
Theo Điều 621 BLDS 2015, người không được hưởng di sản bao gồm:
-
Người cố ý giết hoặc gây thương tích cho người để lại di sản;
-
Người lừa dối, cưỡng ép trong việc lập di chúc;
-
Người cố tình ngăn cản người khác hưởng thừa kế.
Tuy nhiên, nếu người để lại di sản biết và vẫn cho hưởng, họ vẫn có quyền nhận.
Cập nhật mới nhất năm 2025 về quy định thừa kế
Tính đến năm 2025, chưa có một bộ luật riêng mang tên “Luật Thừa kế”. Tuy nhiên, có nhiều quy định mới và hướng dẫn bổ sung được áp dụng song song để đảm bảo quyền lợi của người thừa kế trong bối cảnh mới.
Trước hết, Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025) đã làm rõ hơn quy trình thừa kế quyền sử dụng đất. Khi người để lại di sản qua đời, người thừa kế hợp pháp được quyền làm thủ tục sang tên sổ đỏ mà không cần thủ tục chuyển nhượng, chỉ cần hồ sơ khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản được công chứng hợp lệ.
Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến di chúc điện tử và chữ ký số cũng đã được thừa nhận theo Nghị định 130/2018/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn năm 2024. Điều này mở ra khả năng lập di chúc online có xác thực điện tử, giúp người dân thuận tiện hơn trong việc định đoạt tài sản khi không thể trực tiếp ký tại cơ quan công chứng.
Ngoài ra, Nghị định 23/2015/NĐ-CP về công chứng tiếp tục được áp dụng, trong đó nhấn mạnh về phân biệt tài sản chung – tài sản riêng của vợ chồng khi để lại di sản. Đây là căn cứ quan trọng để công chứng viên xác định phần di sản được chia khi một bên qua đời.
Các cập nhật này giúp thủ tục thừa kế năm 2025 trở nên rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thời đại số, đồng thời hạn chế tranh chấp về sau.
Lưu ý khi thực hiện thủ tục thừa kế năm 2025
-
Kiểm tra kỹ tính hợp pháp của di chúc (người lập, người làm chứng, công chứng).
-
Chuẩn bị đầy đủ giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quan hệ, giấy tờ tài sản.
-
Nộp hồ sơ tại văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã/phường.
-
Nếu có tranh chấp, nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân nơi có tài sản.
Kết luận
Như vậy, Luật thừa kế mới nhất năm 2025 vẫn là Bộ luật Dân sự 2015, chưa có văn bản riêng thay thế.
Tuy nhiên, một số quy định hướng dẫn mới đã được cập nhật, đặc biệt trong thừa kế đất đai, tài sản số và di chúc điện tử.
Người dân nên:
-
Nắm rõ quy định hiện hành;
-
Lập di chúc hợp pháp để tránh tranh chấp;
-
Tham khảo ý kiến luật sư hoặc công chứng viên khi làm thủ tục.
Kết nối MXH